"karnı", "oğul- u" > "oğlu" Ünlü daralması: "sızl(a)- yor" > "sızl(ı)yor", "durm(a)- yor" > "durm(u)yor"" /> "karnı", "oğul- u" > "oğlu" Ünlü daralması: "sızl(a)- yor" > "sızl(ı)yor", "durm(a)- yor" > "durm(u)yor"" />
Ses olayına uğramış bazı kelimeler :
Bu örnekler, Türkçede sıkça karşılaşılan ses olaylarını göstermektedir.
"Dökülen" kelimesinde hangi ses olayının olduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, Türkçede sıkça karşılaşılan ses olayları şunlardır: Ünlü düşmesi: İki heceli bazı sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldığında ikinci hecedeki dar ünlü düşer. Ünlü daralması: Sonu düz-geniş ünlü ile biten sözcükler "-yor" ekini aldığında, sözcüğün sonundaki "a" veya "e" sesi daralarak "ı, i, u, ü" seslerinden birine dönüşür. Ünsüz yumuşaması: Sonu "p, ç, t, k" sert ünsüzleri ile biten sözcükler, ünlü ile başlayan bir ek aldığında bu sert ünsüzler yumuşayarak "b, c, d, ğ"ye dönüşür. Ünsüz uyumu (ünsüz benzeşmesi): Sert ünsüzle biten kelimeler sert ünsüzle başlayan ekler alır. Ünsüz düşmesi: Söyleyiş güçlüğü veya zayıf sesler nedeniyle ünsüz harf düşer. Ünlü türemesi: Ünsüzle biten bazı sözcükler "-cik" yapım ekini aldığında iki ünsüz arasında bir ünlü türer.
"Hızla" kelimesi, ünlü daralması ses olayına uğramıştır.
"Gidiyor" kelimesi, ünsüz yumuşaması ve ünlü daralması ses olaylarına girer. Ünsüz yumuşaması: "Gidiyor" kelimesinde, "gid" kelimesine "-yor" eki geldiğinde, "d" sesi yumuşayarak "t" sesine dönüşür. Ünlü daralması: Kelimenin sonunda "a" ünlüsü, "-yor" eki ile birlikte "ı" sesine daralır. Bu nedenle, "gidiyor" kelimesi ünsüz yumuşaması ve ünlü daralması ses olaylarını içerir.
Ses bilgisi, sözcüklerin temelini oluşturan sesleri, harfleri ve bunlarla ilgili kuralları ele alan bir dil bilgisi dalıdır. Ses bilgisi, üç ana başlıkta incelenir: 1. Sesler ve harfler. 2. Ünlü uyumları. 3. Ses olayları. Ayrıca, ses bilgisi; genel ses bilgisi, karşılaştırmalı ses bilgisi, betimsel ses bilgisi gibi farklı alanlara da ayrılır.
Ses, maddelerin titreşmesi sonucu oluşan ve bulunduğu ortamda dalgalar hâlinde yayılan bir enerji türüdür. Ses oluşumu için bir kaynağa ihtiyaç vardır. Sesin oluşumu şu şekilde gerçekleşir: Titreşim. Basınç değişimi. Dalga oluşumu. Yayılma.
Ses olayı, Türkçe kelimelerde kelimeler türetilirken, çekimlenirken veya birleşirken kelimenin kökünde veya üzerine gelen ekte meydana gelen ses değişiklikleridir. Bazı ses olayları: Ünlü düşmesi: "oğul-u > oğlu", "karın-ı > karnı". Ünlü daralması: "başla-yor > başlıyor", "gelme-yor > gelmiyor". Ünlü türemesi: "bir-cik > biricik", "az-cık > azıcık". Ünsüz yumuşaması: "dolap-ı > dolabı", "ağaç-ı > ağacı". Ünsüz uyumu (ünsüz benzeşmesi, ünsüz sertleşmesi): "aş-çı", "ağaç-tan". Ünsüz düşmesi: "çabuk-cak > çabucak", "sıcak-cık > sıcacık". Ünsüz türemesi (ünsüz ikizleşmesi): "zan et- > zannet-", "af eyle- > affeyle-". Kaynaştırma harfleri: "kapı(y)a", "boya(y)acak".
"Peki" kelimesinde hece düşmesi ses olayı vardır. "Pek iyi" ifadesi zamanla "peki" şekline dönüşmüştür.
Blog
Size özgü ne demek?
Sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamları nasıl bulunur?
Sohbet ve sohpet arasındaki fark nedir?
Stratejik ve operasyonel istihbarat arasındaki fark nedir?
Ses olayına uğramış kelimeler nelerdir?
Somut isim nedir?
Soft ve soft olmayan ne demek?
Side hangi dilde yan demek?
Saçma ne anlama gelir?
Stelyum ne anlama gelir?
Scarpa hangi ülkenin malı?
Serbes ve serbest aynı mı?
Study hangi zaman için kullanılır?
Seyl ne demek mazmun?
Seyhan TOKİ nereye yapılacak?
Seranova seramik ne iş yapar?
Sufiler ve yöneticiler arasındaki ilişki nasıldı?
Surprised ve surprised to arasındaki fark nedir?
Sebze ingilizce ne?
Soru zamiri örnekleri nelerdir?
Silindrik ve silindirik aynı mı?
Sincap biblosu ne anlama gelir?
Seymen'in kökeni nedir?
Semerli eşek ne demek?
Stepsister ve half sister arasındaki fark nedir?
Stabil ne demek?
Senorite kime denir?
Scarf hangi dilde atkı demek?
Su gibi olmak ne demek?
Second nasıl kullanılır?
Sirayet ne anlama gelir?
Spesifik bir durum ne demek?
Suudi Arabistan neden 2 bayrak kullanıyor?
Saçma ve anlamsız söz ne demek?
Sessizlik ingilizcede nasıl ifade edilir?
Seninki ne eki?
Son Akşam Yemeğinde neden şarap yok?
Sos ne anlama gelir?
Seyretmek eş anlamlısı nedir?
Shall ve will farkı nedir?