Ses olayında ulama, şu özelliklerle bulunabilir:
Örnekler:
Ulama, ünsüz ile biten bir sözcüğü ünlü ile başlayan bir sözcük takip ettiğinde görülür. Ulamanın olabilmesi için bu iki sözcük arasında noktalama işareti bulunmamalıdır.
Hayır, ses bilgisi ve ses olayı aynı şey değildir. Ses bilgisi, sözcüklerin temelini oluşturan sesleri, harfleri ve bunlarla ilgili kuralları ele alan ana başlıktır. Ses olayları ise, ses bilgisi başlığı altında incelenen, seslerin kelime ve heceleri oluştururken yer değiştirme, düşme, yumuşama, türeme gibi değişimler yaşamasıyla ortaya çıkan durumlardır.
Ses olayı, Türkçe kelimelerde kelimeler türetilirken, çekimlenirken veya birleşirken kelimenin kökünde veya üzerine gelen ekte meydana gelen ses değişiklikleridir. Bazı ses olayları: Ünlü düşmesi: "oğul-u > oğlu", "karın-ı > karnı". Ünlü daralması: "başla-yor > başlıyor", "gelme-yor > gelmiyor". Ünlü türemesi: "bir-cik > biricik", "az-cık > azıcık". Ünsüz yumuşaması: "dolap-ı > dolabı", "ağaç-ı > ağacı". Ünsüz uyumu (ünsüz benzeşmesi, ünsüz sertleşmesi): "aş-çı", "ağaç-tan". Ünsüz düşmesi: "çabuk-cak > çabucak", "sıcak-cık > sıcacık". Ünsüz türemesi (ünsüz ikizleşmesi): "zan et- > zannet-", "af eyle- > affeyle-". Kaynaştırma harfleri: "kapı(y)a", "boya(y)acak".
Ses olaylarıyla ilgili çıkabilecek bazı sorular şunlardır: 1. Ünsüz yumuşaması ile ilgili bir örnek cümle verilip hangi ses olayının gerçekleştiği sorulabilir? 2. Ünlü daralması ile ilgili bir örnek cümle verilip geniş ünlülerin hangi dar ünlülere dönüştüğü sorulabilir? 3. Ünsüz türemesi ile ilgili bir örnek cümle verilip yeni ünsüzün nasıl oluştuğu sorulabilir? 4. Ünlü düşmesi ile ilgili bir örnek cümle verilip hangi hecenin düştüğü sorulabilir? 5. Ulama ile ilgili bir örnek cümle verilip hangi kelimelerin arasında ulama olduğu sorulabilir?
Ulama, ünsüz ile biten bir sözcükten sonra ünlü ile başlayan bir sözcük geldiğinde, birinci sözcüğün ikinci sözcüğe bağlanarak söylenmesidir. Ulamanın özellikleri: Sadece söyleyişte olur, yazı dilinde gösterilmez. Sözcükler arasında noktalama işareti olmamalıdır. Anlam açısından bozulmuş kelimeler arasında ulama olmaz. Örnekler: "Dün akşam eve geç geldim". "Seni bugün seven adam, seni geçmişte de sevmiştir". "Tüm anlattıklarımı yanlış anlamışsın".
"Gidiyor" kelimesinde iki ses olayı bulunmaktadır: 1. Ünsüz Yumuşaması: "Gidiyor" kelimesinde "t" ünsüzü, ünlüyle başlayan bir ek ("-yor") geldiği için yumuşayarak "d" ünsüzüne dönüşmüştür. 2. Ünlü Daralması: "Gidiyor" kelimesinde "-yor" eki geldiğinde, geniş ünlü olan "o" daralarak "u" sesine dönüşmüştür.
Ses olayında ses değişikliğinin nasıl bulunacağına dair bilgi bulunamadı. Ancak, ses olayları hakkında bilgi verilebilir. Ses olayları, bir sesin başka bir sese dönüşmesine denir. Ünlü değişmeleri arasında art ünlülerin önlüleşmesi, ön ünlülerin artlılaşması, geniş ünlülerin daralması, dar ünlülerin genişlemesi, yuvarlak ünlülerin düzleşmesi ve düz ünlülerin yuvarlaklaşması bulunur. Ünsüz değişmeleri ise ötümlüleşme-ötümsüzleşme, süreklileşme-süreksizleşme, dudaksılaşma, ön damaklılaşma, art damaklılaşma gibi kategorilerde incelenir. Ses olaylarına örnek olarak ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü düşmesi, ünsüz türemesi, ünlü türemesi, ünlü daralması, ulama, n-m değişimi, aykırılaşma, göçüşme verilebilir.
Blog
Serkeşe neden serkeş denir?
Sözlü ve yazılı Türkçe nedir?
Seferihisar 3. Etap TOKİ nereye yapılacak?
Ses olayında hangi sorular çıkar?
Solar return haritası kaç yıl geçerli?
Ses olayında ulama nasıl bulunur?
Sitare ve sitar aynı mı?
Soyadlar nereden gelmiştir?
Sofya'da kaç mahalle var?
SGT ne demek askeri?
Silhouette gözlük Türkiye'de üretiliyor mu?
Strawberry ve strawberry berry aynı mı?
Sonbahar ve güz eş anlamlısı neden?
Siren Türkçe ne anlatıyor?
Sülük ne anlama gelir?
Soy ağacında en eski nesil hangisi?
Ses olayında kaynaştırma ne zaman yapılır?
Sassy ne demek?
Sayende ne demek?
Sözcükte yapı hangi konudan çıkar?
Siyah kelebek neyi temsil eder?
Su Testisi Su Yolunda Kırılır atasözünün ögeleri nelerdir?
Simple Past Tense ile ilgili cümleler nelerdir?
Ses benzeşmesi ve ses benzerliği aynı şey mi?
Subservient Türkçe ne demek?
Satır ne anlama gelir?
Serzenişte bulunmak ne demek TDK?
Satürn Yay burcunda ne yapar?
Show ne anlama gelir?
Soy isim bitişik mi ayrı mı?
Sarı leke istihaze sayılır mı?
Sesli ve sessiz harflerin okunuşu nasıl ayırt edilir?
Su burcunun en belirgin özelliği nedir?
Statü gereği ne demek?
Ssc açılımı nedir?
Seyre dalmak ne anlama gelir?
Seri ne anlama gelir?
Sessel ve ikileme aynı şey mi?
Suffix ve prefix ne demek?
Surf Kamış aksiyonu nasıl olmalı?