Selçuklu ve Osmanlı'da bazı önemli vezirler :
Selçuklu Vezirleri :
Osmanlı Vezirleri :
Vezirler genellikle devlet dairelerinde yetişmiş, kâtiplikten vezirliğe yükselmiş kişilerdir. Selçuklu ve Osmanlı'da vezirlik, hükümdarın vekili olarak yasama, yürütme ve yargı yetkilerini elinde bulunduran önemli bir pozisyondur
Anadolu Selçuklu Devleti'nde hükümdarın (sultan) bazı görevleri: Devleti yönetmek ve halkın mutluluğunu sağlamak. Orduya komuta etmek. Savaş ve barışa karar vermek. Önemli devlet adamlarını atamak. Gerektiğinde Divan-ı Hümayun toplantılarına başkanlık etmek. Halka adaletli ve eşit davranmak. Yasama yetkisini kullanmak; yani fermanlar ve emirler vermek. Ayrıca, sultan Pazartesi ve Perşembe günleri Divan-ı Mezalim adındaki yüksek mahkemeye başkanlık eder, halkın sıkıntılarını dinler ve büyük davalara bakardı.
Osmanlı Devleti'nde vezirlerin (vezir-i azam, sadrazam) bazı görevleri: İdari işler: İdare içerisinde birliği sağlamak ve temsil etmek. Askeri işler: Savaşla ilgili hazırlıkları yapmak ve ordunun başında sefere çıkmak (serdar-ı ekrem unvanı ile). Yönetim işleri: Baş vezir olarak tüm yönetim işlerini padişahın adına onaylamak. Merkez yönetimi: Padişah sefere çıktığında merkez yönetimine vekalet ederek devlet işleyişini sağlamak. Adalet: Kazaskerler ile birlikte davaları dinlemek. Ekonomi: Hazinenin gelir ve giderlerini düzenlemek, vergi miktarlarını belirlemek. Dış ilişkiler: Halifeler ve yabancı hükümdarlarla olan ilişkileri düzenlemek. Asayiş: İstanbul'un güvenliği ve esnafın kontrolü ile ilgilenmek.
Osmanlı İmparatorluğu'nda vezir, "vezîr-i âzam" veya "sadrazam" olarak adlandırılır. Vezîr-i âzam, padişah adına devlet işlerini yöneten, bugünkü başbakanlık makamına denk gelen en yüksek derecedeki devlet adamıdır. Sadrazam ise, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kullanılmaya başlanan ve "baş, üst mevki" anlamına gelen bir terimdir. Osmanlı'nın ilk dönemlerinde vezirlerin çoğu Türk kökenli ve ulema sınıfından seçilirken, Fatih döneminden itibaren devşirme kökenli kimseler atanmaya başlanmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk dört vezir şunlardır: 1. Alaaddin Paşa: Orhan Gazi döneminde ilk vezir olarak görev yapmıştır. 2. Ahmed Paşa bin Mahmud: Alaaddin Paşa'dan sonra vezirlik yapmıştır. 3. Hacı Paşa: Orhan Gazi döneminde vezirlik görevinde bulunmuştur. 4. Sinaneddin Yusuf Paşa: Orhan Gazi'nin son ve I. Murad'ın ilk veziri olmuştur.
Selçuklu sultanları çeşitli unvanlar kullanmışlardır. Bunlardan bazıları: Keyhüsrev, Keykâvus, Keykubad: İran hükümdarlarında görülen "Key" unvanının kullanıldığı örnekler. Sultanu’l-A’zam: Büyük sultanı diğerlerinden ayırmak için kullanılan unvan. Sultanü’l-Galib: Galip sultan anlamına gelir. Sultanü Bilâdfr-Rum ve'ş-Şam ve'l-Ermen: Ermeni, Şam ve Anadolu ülkelerinin sultanı. Sultanü'l-berri ve'l-bahr: Karanın ve denizin sultanı. Melik: Tabi (vassal) hükümdarlar ve şehzadeler tarafından kullanılan unvan. Ayrıca, Rükneddin, Şahenşah, Kasım-ı Emirü’l-Mü’minin, Sultanu’l-Alem, Sultan-ı Galip, Sultan-ı Kaahır, Zıllullah fi’l-Arz gibi unvanlar da kullanılmıştır.
Hayır, Osmanlı'da vezir ve paşa aynı değildir. Vezir, İslam devletlerinde hükümdardan sonra gelen en yetkili yöneticidir. Paşa ise, Osmanlı İmparatorluğu'nda albaydan daha yüksek bir rütbeye sahip yüksek memurlara ve askerlere verilen unvandır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda vezirler, Dîvân-ı Hümâyun'da görev yaparlardı. Dîvân-ı Hümâyun, Osmanlı'nın en önemli yüksek karar organıydı ve siyasi, idari, askeri, örfi, şer'i, adli ve mali işler gibi konularda kararlar alırdı.
Eğitim
Sagital ve koronal plan ne demek?
Romen rakamları nasıl okunur?
Savunma ve taarruz cepheleri kaça ayrılır?
Rektifikasyon ne işe yarar?
Rezerv alan ne demek?
Precisa terazi yoğunluk ölçümü nasıl yapılır?
Sec ve tan türevi nedir?
Salise mi büyük saniye mi?
Referans sistemi ve referans noktası aynı şey mi?
Reader at work 1 ve 2 kaç sayfa?
Sayılar tablosu kaça kadar?
Sahra neden çöl olarak adlandırılır?
Q ne demek tıpta ve radyolojide?
Rasyonel güdülerin özellikleri nelerdir?
Sağlık Bakanlığı USES nedir?
Rüzgar hızı 200 km olursa ne olur?
Selçuklu ve Osmanlı'da vezirler kimlerdir?
Selçuk Üniversitesi ders içerikleri nasıl öğrenilir?
Sentriyol eşlenmesi ne zaman olur?
Renk çarkı deneyinde hangi renkler oluşur?
Sabit ve birim fonksiyon arasındaki fark nedir?
Sayı sistemi nasıl oluşturulur?
Radyo ve optik teleskop arasındaki fark nedir?
Sakarya Üniversitesi hangi diplomayı veriyor?
Retorik bulmaca ne demek?
Rus imparatorluğu kaç yıl sürdü?
Sakai ne işe yarar?
Samanyolu galaksisi ne kadar büyük?
Selçuk Üniversitesinde ders seçimi nasıl yapılır?
Sempozyum ve konferans arasındaki fark nedir?
Reader at work 1 ve 2 kaç kelime?
Rekreasyon bölümü hangi dersleri içermeli?
Reçine ne anlama gelir?
Sagital ve frontal eksen nedir?
Preparat fiksasyon nedir?
Rasyonel çözüm nedir?
Rasyonel sayılar neden irrasyonel olamaz?
Sabit fonksiyondaki c neye eşittir?
Seçmeli dersler eğitimhanede nasıl yapılır?
Radyo ile neler yapılabilir?