Merkez ve taşra arasındaki fark, idari yapıya göre şu şekilde açıklanabilir:
Bazı örnekler:
Taşra teşkilatı, merkeze bağlıdır. Merkez ifadesi, genellikle müsteşarlık, bakanlık ve genel müdürlük binalarını temsil ederken; taşra ifadesi, bu kurumların dışında kalan devlet kurumlarını ifade eder. Ancak, il birimi de taşra olarak kabul edilebilir.
Tüm bakanlıklar, merkez ve taşra teşkilatından oluşur. Bakanlık merkez teşkilatı, bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülmesi, amaç ve politikaların tayini, koordinasyon, gözetim, izleme, idareyi geliştirme ve denetim gibi görevleri yerine getirir. Bakanlık taşra teşkilatı, bakanlığa verilmiş hizmetlerin tüm ülke düzeyinde yürütülmesini sağlamak üzere kurulmuştur. Bazı bakanlıkların merkez ve taşra teşkilatına örnek olarak şunlar verilebilir: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; Dışişleri Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.
Taşralı kelimesi, taşra halkından olan (kimse), dışarlıklı anlamına gelir. Ayrıca, Osmanlıca "merd-i garib" anlamında, İstanbul'lu olmayan kimse olarak da kullanılır. Bunun yanı sıra, ulufe dağıtımında kendisi hazır bulunmayıp ödeneğini başka birisi eliyle alan kapıkulu süvarisi anlamında da kullanılır.
Merkez ve taşra teşkilatında yer alan kişiler şu şekilde özetlenebilir: Merkez Teşkilatı: 1. Cumhurbaşkanı: Yürütmenin tek yetkilisi. 2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları: Cumhurbaşkanı tarafından atanır. 3. Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları: Başkanı cumhurbaşkanı olan kurullar. 4. Cumhurbaşkanlığı Ofisleri: Dijital Dönüşüm Ofisi, Finans Ofisi, İnsan Kaynakları Ofisi ve Yatırım Ofisi gibi özel bütçeli ofisler. 5. Bakanlıklar: Anayasanın 106. maddesinde düzenlenir. Taşra Teşkilatı: 1. Vali: İl genel idaresinin başı ve mercii. 2. Kaymakam: İlçe genel idaresinin başı ve mercii. 3. İl İdare Şube Başkanları: Bakanlıkların il kuruluşlarının başında bulunan kişiler. 4. İl İdare Kurulu: Valinin başkanlığında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım ve veteriner müdürlerinden oluşan kurul.
Osmanlı Devleti'nin taşra teşkilatı, merkezden atanan valiler, beylerbeyiler ve sancakbeyleri tarafından yönetilen bir hiyerarşiye dayanıyordu. Eyalet: En büyük taşra birimi olup, birden fazla sancağı içine alırdı. Sancak: Birden fazla köy ve kasabayı içeren yönetim birimiydi. Kaza: İdari-mali bir birim olup, kaza müdürü tarafından yönetilirdi. Köy: Osmanlı taşrasının temel birimiydi. Merkez teşkilatı ise padişahın başkanlığında Divan-ı Hümayun, taşra teşkilatı, maliye ve askeri sistem gibi unsurlardan oluşmaktaydı. Divan-ı Hümayun: Devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı kurumdu. Kalemiye, Seyfiye ve İlmiye Sınıfları: Osmanlı merkez teşkilatının idari, askeri ve adli kayıtlarına katkı sağlayan sınıflardı.
Taşra teşkilatında bulunan bazı kurumlar: İl kuruluşları: Vali; İl müdürlüğü; Şube müdürlüğü; Şeflik; Memurluk. İlçe kuruluşları: Kaymakam; İlçe müdürlüğü; İhtiyaç bulunan ilçelerde şube müdürlüğü; Şeflik; Memurluk. Ayrıca, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü gibi bazı kurumların taşra teşkilatı olarak bölge müdürlükleri bulunmaktadır. Taşra, bakanlık ve müsteşarlık dışındaki tüm devlet kurumlarını ifade eder.
Türkiye'de taşra, bir ülkenin başkenti ve büyük kentleri dışında kalan tüm bölgeleri ifade eder. Sanayinin gelişmiş olması, hareketliliğin, karışıklığın, trafiğin ve nüfusun fazla olması bir kenti taşra olmaktan çıkarmaz. Taşra, aynı zamanda bakanlık ve müsteşarlık binalarının dışındaki devlet kurumlarını da tanımlar.
Seyahat
Taksim AKM hangi semtte?
Tayland ne zaman sıcak olur?
Trakya haritası hangi illeri kapsıyor?
Tokat'tan Sivas'a giderken hangi şehirlerden geçilir?
TatilBudur erken rezervasyonda doğru mu?
THY CIP lounge kimler kullanabilir?
Tarifeli uçuş ne demek?
Tiflis havaalanı şehir merkezine uzak mı?
Termal otellerde thermal oda nedir?
Sütlücede hangi iskeleler var?
Turist rehberliği için hangi bölüm okunmalı?
Tiflis Batum arası otobüsle kaç saat?
Tarsus'a hangi havalimanı yakın?
TR ile başlayan posta kodu nereye ait?
TCDD bilet boş yer ne zaman açılır?
Trıvago güvenilir mi?
TCDD taşıma programı nasıl yapılır?
T ile ülke nedir?
THY'nin IATA kodu nedir?
Sırbistan kaç günde gezilir?
Trabzon'a hangi yoldan gidilir?
Tirano nerede bulunur?
Trabzon ile Zonguldak arasındaki yol nasıl?
Tayland'ın neyi meşhur?
Tayland'ın tam olarak neresi?
Sırbistan'ın detaylı haritası var mı?
Tanta hangi ülkenin şehri?
THY uçuş bilgilendirme mesajı ne zaman gelir?
Trabzon ile Kayseri arası kaç kilometre?
TK127 kaç saat sürüyor?
Terme İkizce arası kaç saat?
Tokat Zile arası kaç saat sürüyor?
Tatilciniz hangi tur şirketi?
THY 2 parça bagaj hakkı nasıl yapılır?
Sınır illeri hangileri?
Tayvan nerede Asya'da mı Avrupa'da mı?
THY 2 parça bagaj hakkı kaç kg?
Tire neden İzmir'e yakın?
Tokyo'nun en güzel yeri neresi?
Tekirdağ İzmir arası otobüsle kaç saat sürüyor?