Sert ünsüzlere örnek olarak şunlar verilebilir:
Yumuşak ünsüzlere örnek olarak şunlar verilebilir:
Ünlü sertleşmesi ve ünsüz sertleşmesi Türkçe dilbilgisinde iki farklı ses olayını ifade eder. Ünlü sertleşmesi, "niye" örneğinde olduğu gibi, "ne-y-e" şeklinde bir daralma ile gerçekleşir. Ünsüz sertleşmesi ise, sert ünsüzlerle (ç, f, h, k, p, s, ş, t) biten kelimelere, yumuşak ünsüzlerle (b, c, d, g) başlayan ekler geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşerek p, ç, t, k seslerinden birine dönüşmesi durumudur. Örnekler: dolap + da → dolapta; aç + dı → açtı; kitap + cı → kitapçı. Özel isimlerde bu kural uygulanmaz.
Ünsüz sertleşmesi ve ünsüz benzeşmesi aynı şeydir. Ünsüz benzeşmesi ya da ünsüz sertleşmesi kuralına göre, bir kelimeye ünsüz harfle başlayan bir yapım eki veya çekim eki eklendiğinde, kendisinden önceki son harf sert ünsüz ise sert ünsüzle başlamalıdır. Bu ses olayına örnek olarak şu kelimeler verilebilir: ağaç + da → ağaçta; unut + gan → unutkan; tarih + den → Tarihten; yaş + ca → yaşça. Ünsüz benzeşmesi ya da sertleşmesi kökte veya gövdede olan bir ünsüz uyumu değildir, sonradan meydana gelen bir ses olayıdır.
Ünsüz sertleşmesi (ünsüz benzeşmesi) ve ünsüz uyumuna bazı örnekler: Ünsüz sertleşmesi (benzeşmesi): dolap+da - dolapta; aç+dı - açtı; kitap+cı - kitapçı; bit+gin - bitkin; 15+de - 15'te; Türk+ce - Türkçe. Ünsüz uyumu: dersi bölmemek için sınıfa yavaşça girdi (yavaş-ca olmaz, yavaş-ça olur); gece o kadar susamışım ki, sabah kalkar kalkmaz bardaktan kana kana soğuk su içtim (bardak-dan olmaz, bardak-tan olur); belirli bir süre yurtta kaldıktan sonra yeni eve çıktık (yurt-dan olmaz, yurt-tan olur).
Ünsüz sertleşmesi (benzeşmesi) ve ünsüz yumuşaması arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Ünsüz sertleşmesi (benzeşmesi). Kelime, sert sessiz (f, s, t, k, ç, ş, h, p) bir harfle biter. Kelimeye, c, d, g ile başlayan bir ek gelir. Daha sonra, c-ç'ye, d-t'ye, g-k'ye dönüşerek sertleşir. Ünsüz yumuşaması. Kelime, süreksiz sert ünsüzler (p, ç, t, k) ile biter. Kelimeye, ünlü ile başlayan bir ek gelir. Kelime sonundaki p-b'ye, ç-c'ye, t-d'ye, k-g/ğ'ye dönüşerek yumuşar. Örnekler: Ünsüz sertleşmesi: "kitap + cı = kitapçı". Ünsüz yumuşaması: "ağaç + a = ağaca".
Türkçe dilinde sert ve yumuşak harfler şu şekildedir: Sert ünsüzler: ç; f; h; k; p; s; ş; t. Yumuşak ünsüzler: b; c; d; g; ğ; j; l; m; n; r; v; y; z. Bağlaç olan "de" ve "da" ayrı yazıldığı için yazımda ünsüz sertleşmesi kuralına uymaz.
Ünsüz benzeşmesinde yumuşayan harfler şunlardır: p sesi b'ye dönüşür; ç sesi c'ye dönüşür; t sesi d'ye dönüşür; k sesi g veya ğ'ye dönüşür. Bu değişim, sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzlerden "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde gerçekleşir.
Türkçede sert ünsüzler şunlardır: ç; f; h; k; p; s; ş; t. Bu harflerin karşıtı olan yumuşak ünsüzler ise b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z'dir.
Blog
Söylevin diğer adı nedir?
Sukuşinin içinde ne var?
Selim isminin kökeni nedir?
Set kelimesinin kaç tane eş anlamı vardır?
Sit ne demek kökeni?
Spor hecelere ayrılır mı?
Surur ve mesrur ne demek TDK?
Stove ne demek?
Sehven ve yanlışlıkla aynı şey mi?
Sağlıcakla kalın ne demek?
Submit etmek nasıl kullanılır?
Sarmal ne anlama gelir?
Sözcükte anlam 4 nedir?
Spontan ne zaman kullanılır?
Strikes yapmak ne demek?
Siyo ne anlama gelir?
SSCB ve Sovyet aynı mı?
Saçını yıkamak neye işarettir?
Suya dayanıklı kereste var mı?
Susurlukta kaç tane köy var?
Smooth ne anlama gelir?
Sağ olun var olun ne demek?
Substrat çeşitleri nelerdir?
Sultangazi eskiden nereye bağlıydı?
Size özgü ne demek?
Sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamları nasıl bulunur?
Sohbet ve sohpet arasındaki fark nedir?
Stratejik ve operasyonel istihbarat arasındaki fark nedir?
Ses olayına uğramış kelimeler nelerdir?
Somut isim nedir?
Soft ve soft olmayan ne demek?
Side hangi dilde yan demek?
Saçma ne anlama gelir?
Stelyum ne anlama gelir?
Scarpa hangi ülkenin malı?
Serbes ve serbest aynı mı?
Study hangi zaman için kullanılır?
Seyl ne demek mazmun?
Seyhan TOKİ nereye yapılacak?
Seranova seramik ne iş yapar?