"Söz ağızdan çıkana kadar senin esirindir" atasözü, söylenen kelimelerin ve ifade edilen duyguların, henüz dile getirilmediği zaman kontrol altında olduğunu; ancak bir kere söylendiğinde ise geri alınamaz ve kalıcı etkiler bırakabileceğini ifade eder
Bu atasözü, dilin ve sözlerin gücüne dikkat çekerek, konuşurken dikkatli ve ölçülü olunması gerektiğini vurgular
Ağzını tutmak deyimi, üç farklı anlama gelir: 1. Boşboğazlık etmemek. 2. Kötü söz söylememek. 3. Bir konuda arzu edilmeyen düşüncelerin açığa çıkmasını susarak önlemek. Örnek cümleler: "İki dakika ağzını tutamadın, sürprizi bozdun". "Lütfen ağzını tut, yoksa kavga çıkar". "Sözüm çoktu ancak ağzımı tutmak zorunda kaldım".
"Söz ağızdan çıkar" atasözü, faziletli, dürüst, ahlaklı ve mert kişilerin, verdikleri sözü tuttuklarını ve söylediklerinin arkasında durduklarını ifade eder. Bu atasözü, aynı zamanda verilen sözün namus kadar kutsal olduğunu ve insanlar için bir yükümlülük teşkil ettiğini vurgular.
Dilini tutmak atasözü, TDK'ye göre "sonunu düşünmeden gelişigüzel konuşmaktan sakınmak, ölçülü konuşmak, rastgele konuşmamak" anlamına gelir. Örnek cümleler: "Dilini tutmasını bilmeyenlerin başına neler geldiğini sana söylemediler mi?". "Benim hatırım için on dakika dilini tut ki başına bir iş gelmesin".
"Söz gümüşse sükut altındır" atasözü, bazen sessizliğin, konuşmaktan daha değerli veya etkili olabileceğini ifade eder. Bu atasözü şu anlamlara da gelebilir: Söylenen söz ne kadar değerli olsa bile sessizlik daha değerlidir. Konuşulan söz her ne kadar değerli olsa bile söylenmeyen söz daha büyük bir değere sahip olabilir. Hayır konuşmayacaksa insan susmalı, ancak mutlaka konuşacaksa sükuttan daha hayırlı sözler söylemelidir. Ayrıca, "söz gümüştür" şeklinde bir atasözü bulunamamıştır.
Bir sözün atasözü olup olmadığını anlamak için şu özelliklere dikkat edilebilir: Yargı Bildirme: Atasözleri genellikle bir yargı ifade eder. Kalıplaşmış Yapı: Atasözleri kalıplaşmış sözlerdir, sözcüklerin sırası değişmez ve sözcükler eş anlamlılarıyla değiştirilemez. Genel Geçerlilik: Atasözleri her zaman ve herkes için geçerlidir, genel kural oluşturur. Kısa ve Özlü Olma: Atasözleri genellikle kısa ve özlü söz öbekleridir. Toplumsal Yansıma: Atasözleri, toplumun kültürel mirasını ve değerlerini yansıtır. Örnek olarak, "Damlaya damlaya göl olur" veya "Akıllı insan sözünden anlamaz, işinden anlar" gibi sözler atasözü kategorisine girer.
"Büyük lokma ye, büyük söz söyleme" atasözü, kişinin kendi kapasitesini ve imkanlarını aşan sözler söylememesi gerektiğini öğütler. Bu atasözünün açıklaması şu şekilde yapılabilir: Büyük lokma yemek. Büyük söz söylemek. Atasözü, kibirli veya ölçü dışı davranışların sonucunda bir gün insanların pişmanlık duyacakları durumlarla karşılaşabileceklerini anlatır. Örnekler: Bir öğrenci, öğretmenine sınavda yüz alacağına dair söz verir ancak sınavda düşük bir not alır ve öğretmeninin güvenini kaybeder. Bir politikacı, seçmene imkansız vaatlerde bulunur, seçildikten sonra bu vaatleri yerine getiremeyince halkın tepkisini çeker. Bir girişimci, yatırımcılara büyük karlar sağlayacağına dair söz verir ancak işleri yolunda gitmez ve yatırımcıların parasını kaybeder.
Sözünde durmanın önemi birçok atasözü ile vurgulanmıştır: Söz namustur. Söz ağızdan çıkar. Söz erin kamçısıdır. Sözünde durmayan, güveni kaybeder. Sözünde durmak, dürüstlük, güvenilirlik ve ahlaki bir duruşun göstergesidir.
Blog
Subaylar bordo bereli olabilir mi?
Streak ne anlama gelir?
Süfli ne demek?
Ses türemesi örnekleri nelerdir?
Sessiz olur musunuz lütfen ingilizce ne demek?
Sarp ne anlama gelir?
Sayısal ve Şans Topu saat kaçta?
Spiritüel ve spiritüalist aynı mı?
Söz sanatları nasıl bulunur?
Sekinet ve huzur aynı şey mi?
Sağlamak ve temin etmek aynı mı?
Such a ne zaman kullanılır?
Seek ne için kullanılır?
Saçta bit görmek neye işarettir?
Söz ağızdan çıkana kadar senin esirindir atasözü ne anlama gelir?
Sonu kin ile biten kelimeler nelerdir?
Seda isminin kökeni nedir?
Suana nasıl kullanılır?
Serseri kime denir?
Sefahat ve sefih aynı şey mi?
Studi kalem kimin markası?
Sayfa kısaltması nasıl yapılır?
Seli ne anlama gelir?
Sun ne anlama gelir?
Select ne demek?
Siyaha neden siyah denir?
Soru yerine ne kullanılır?
Soğuk rüzgar Türkçe ne demek?
Sesteşe örnek kelimeler nelerdir?
Skriniar hangi ülkenin vatandaşı?
Seher isminin kökeni nedir?
Somutlaştırma nedir?
So yerine hangi bağlaçlar kullanılır?
Steel hangi dilde çelik demek?
Seninki nasıl yazılır TDK?
Sidre ne anlama gelir?
Satürn hangi burçta yücelir?
Sayıların arasına neden nokta konur?
Soy ve soy ağacı arasındaki fark nedir?
Spolet ne anlama gelir?