Sermaye bütçelemesi süreci , işletmelerin uzun vadeli varlıklara yapılan yatırımları değerlendirmek ve karar vermek için kullandıkları stratejik bir süreçtir. Bu süreç, aşağıdaki aşamalardan oluşur:
Sermaye bütçelemesi, işletmelerin kaynaklarını etkin bir şekilde tahsis etmelerine, karlılığı en üst düzeye çıkarmalarına ve rekabetçi bir pazarda büyümelerine yardımcı olur
Sermaye bütçelemesinde ilk aşama, planlama aşamasıdır.
Döner sermaye ve bütçe arasındaki temel farklar şunlardır: Döner Sermaye: Kamu kurum ve kuruluşlarının belirli hizmet veya mal üretimini gerçekleştirmek için gelir elde etme amacını güden mali sistemdir. Genellikle eğitim, sağlık ve kültür gibi alanlarda kullanılır. Gelirler, personel giderleri, malzeme alımları ve hizmet geliştirmeleri gibi alanlarda kullanılır. Döner sermaye gelirleri, genel bütçeden bağımsız olarak yönetilir. Bütçe: İşletmelerin belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminlerini ve bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren belgedir. Bütçe, malî işlemlerin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar. Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçelerde gösterilir. Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan önce yetkili merci tarafından onaylanmadıkça uygulanamaz. Özetle, döner sermaye belirli bir kamu kurumunun sunduğu hizmetler karşılığında elde ettiği gelirlerden oluşurken, bütçe tüm kamu gelir ve harcamalarını kapsar.
Sermaye piyasasında kullanılan bazı terimler şunlardır: Menkul Kıymet: Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren kıymetli evrak. Hisse Senedi: Anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan ve şirketin sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden menkul kıymet. Tahvil: Bir kurumun borç almak için çıkardığı, belirli bir vade sonunda anapara ile birlikte faiz ödemesi taahhüt edilen borçlanma aracı. Arz ve Talep: Bir finansal ürün için o anki cari fiyattan satışa sunum ve bu ürüne olan istek. Volatilite: Bir hisse senedinin veya piyasanın fiyatındaki dalgalanma seviyesi. Piyasa Değeri: Bir şirketin borsadaki toplam değeri, hisse fiyatı ile toplam hisse senedi sayısının çarpımıyla hesaplanır. Likidite: Bir varlığın hızlı bir şekilde nakde çevrilebilme kolaylığı. F/K Oranı (Fiyat/Kazanç Oranı): Şirketin hisse fiyatının, hisse başına kârına bölünmesiyle hesaplanır. Beta: Bir hisse senedinin piyasa hareketlerine karşı duyarlılığını ölçer. Stop-Loss Emri: Bir hisse senedinin fiyatı belirli bir seviyenin altına düştüğünde otomatik olarak satılması için verilen emir.
Sermaye bütçeleme yöntemleri iki ana kategoriye ayrılır: paranın zaman değerini göz önünde bulundurmayanlar ve göz önünde bulunduranlar. Paranın zaman değerini göz önünde bulundurmayan yöntemler: Geri Ödeme Dönemi (Pay Back Period) Yöntemi. Yatırım Kârlılığı (Return on Investment=ROI) Yöntemi. Paranın zaman değerini göz önünde bulunduran yöntemler: Net Bugünkü Değer (Net Present Value=NPV) Yöntemi. Kârlılık Endeksi (Profitability Index) Yöntemi. İç Getiri Oranı (Internal rate of Return=IRR) Yöntemi. Düzeltilmiş İç Getiri Oranı Yöntemi (Modified Internal rate of Return=MIRR). Ayrıca, sermaye bütçelemesinde Ortalama Verimlilik (Kârlılık) Yöntemi ve Yıllık Eşdeğer Gider Yöntemi gibi statik yöntemler ile Monte Carlo Simülasyonu gibi modern yöntemler de kullanılır.
Sermaye çeşitleri şunlardır: İşletme Sermayesi (Dönen Sermaye). Öz Sermaye. Borç Sermayesi. Özel Sermaye. Risk Sermayesi. Fikri Sermaye. Döner Sermaye. Garantili Sermaye. Karma Sermaye.
Sermaye maliyetinin bileşenleri şunlardır: Borç Maliyeti. Özsermaye Maliyeti. Ayrıca, sermaye maliyeti şu türlere de ayrılabilir: Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (WACC). Marjinal Sermaye Maliyeti. Sermaye Artış Maliyeti.
Bütçeleme süreci, her yeni bütçe dönemi başladığında yeniden başlar. Bu süreçte, önceki dönem bütçeleri veya harcama kalıpları temel alınmaz; her gelir ve gider kalemi yeniden gerekçelendirilir ve onaylanır. Ayrıca, bütçeleme süreci, işletmenin bütün departmanlarının aktif katılımıyla, genellikle şu aşamalarla yıl boyunca devam eder: Geçmiş finansal verilere ve mevcut mali duruma genel bakış. Satış, gelir ve gider tahminleri. Belirlenen hedeflere ulaşmak için stratejik planlama ve kaynak dağılımı. Bütçenin departman veya birim bazında detaylandırılması. Periyodik olarak bütçenin gözden geçirilmesi, performans değerlendirmeleri yapılması ve gerektiğinde revizyonlar gerçekleştirilmesi.
Ekonomi
Stok girişi hangi hesapta izlenir?
SBM online teklif sorgulama ücretli mi?
Smart indikatörü nasıl kullanılır?
Sağlam Kart kimlere verilir?
SSK emekli maaşı 2000 öncesi ve sonrası ne kadar oldu?
Shop&Miles milleri ne zaman silinir?
SGK birikmiş ödeme tutarı nedir mevzuat?
Seka kağıt fabrikası neden satıldı?
Setcard hangi firmaya ait?
SGK süt parası için doğum raporu nasıl alınır?
Stajyer maaşı hesaplanırken AGİ dahil mi?
Siyez bulgurunun kilosu neden pahalı?
Shell istasyonları kime ait?
Senior category specialist ne iş yapar?
Sosyal destek ödemesi SGK'ya yansır mı?
Spekülatif ve manipülatif arasındaki fark nedir?
Stajyerler net asgari ücretten mi maaş alır?
Seçim sonrası ne olacak?
Ses gruplarını kim belirledi?
Sedk açılımı nedir?
Sodexo online alışveriş nasıl yapılır?
Sigortam Net'ten nasıl teklif alabilirim?
Sitelerde bilanço ne zaman sunulur?
SSK emekli maaşı en düşük ne kadar 1990 öncesi?
Sorumluluk sigortasını kimler yaptırmalı?
Set kurmak için ne gerekli?
Serbest muhasebeci ve yeminli mali müşavirler hangi sınavlara girer?
SGK prim borcu ödeme hangi hesaptan yapılır?
Spot elektrik piyasası nasıl çalışır?
Sigortam net DASK kaç günde onaylanır?
Sigorta çakışırsa ne olur?
Senior ve yönetici farkı nedir?
SGK rapor parası banka tanımlama nasıl yapılır?
Spor Toto ikramiye nereden alınır?
SDR para birimi nasıl kullanılır?
SGK 6111 teşvikten kimler yararlanabilir?
Son 3 yıl prim gün sayısı işsizlik maaşını etkiler mi?
Star Medya Grubu kime ait?
SGK v2'de hangi kodlar var?
Stok kodlama yöntemleri nelerdir?