Sehî Bey'in ilk tezkire eseri, Heşt Bihişt olarak da bilinen Tezkire-i Sehî 'dir
945/1538 yılında tamamlanan bu eser, Anadolu sahasında yazılmış ilk şairler tezkiresidir
Hayır, tezkere ve tezkire aynı şey değildir. Tezkere, Arapça "teẕkire" kelimesinden türemiş olup, farklı anlamlara sahiptir: Bir iş için izin verildiğini bildiren resmî kâğıt. Askerlik görevinin bittiğini bildiren belge. Belli bir konuya ait bilgileri içeren kitapçık. Tezkire ise, Fars ve Türk edebiyatlarında kişilerin yaşamlarını, eserlerini ve edebi kişiliklerini anlatan eserlere verilen ortak addır. Bu nedenle, tezkere ve tezkire kelimeleri, kullanılacak bağlama göre doğru yazılışları değişen farklı anlamlara sahiptir.
Tezkirenin ilk örneği, Fars edebiyatında Ferîdüddin Attâr'ın 1220 yılında yazdığı Tezkiretü'l-evliyâ adlı eserdir ve bu eser, 72 sûfînin biyografisini içerir. Türk edebiyatındaki ilk tezkire örneği ise Ali Şir Nevaî'nin 1491/92 yılında kaleme aldığı Mecâlisü'n-Nefâis adlı eseridir. Anadolu sahasında yazılan ilk tezkire ise Sehi Bey'e ait olup Heşt Behişt (Sekiz Cennet) ismini taşımaktadır.
Sehî Bey'in başlıca eserleri: Divan: Mürettep bir Divan'ı vardır. Heşt Bihişt (Tezkire-i Sehî): Anadolu sahasının ilk tezkiresidir. Sehî Bey, ayrıca Abdurrahman-ı Câmî’nin Bahâristân’ı ve Devletşah’ın Tezkiretü’ş-Şuara’sından etkilenmiş, eserlerinde Ali Şîr Nevayî’nin Mecalisü’n-nefâis’ini örnek almıştır.
Sehi Bey'in Heşt Behişt adlı eseri, Anadolu sahasında yazılan ilk şuarâ tezkiresidir. Heşt Behişt, "sekiz cennet" anlamına gelir. Heşt Behişt'in içeriği şu şekildedir: Önsöz. Her birine “bihişt” (cennet) adı verilen sekiz tabaka. Her tabakanın giriş açıklaması. Sonunda yer alan “tetimme” kısmı. Heşt Behişt'in tabakalarının içeriği ise şu şekildedir: Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman (Muhibbî). Başlangıçtan Kanuni Sultan Süleyman’a gelinceye kadar şiir yazmış padişah ve şehzadeler. Vezir, kazasker, defterdar, nisancı, beylerbeyi gibi devlet büyükleri. Bilgin şairler. Sehî Bey’den önce yaşamış ve ölmüş şairler. Sehî Bey’in gençliğinde ün yapmış olan, birçoğu ile tanışma fırsatı bulabildiği şairler. Eserin yazıldığı tarihte hayatta bulunan ünlü şairler. Heşt Behişt, özellikle çağdaşı olan şairler hakkında verdiği bilgilerle günümüze kadar edebiyat tarihinin en önemli kaynaklarından biri olarak kullanılagelmiştir.
Tezkire, Fars ve Türk edebiyatlarında kişilerin yaşamlarını, eserlerini ve edebi kişiliklerini anlatan eserlere verilen ortak addır. Tezkirenin kelime anlamı “zikredilen, sözü edilen, bahsi geçen” anlamındadır. Tezkireler, konularına ve kapsadıkları kişilerin mesleklerine göre çeşitli adlarla anılırlar: Tezkiretü’l-Şuara (Şairler Tezkiresi); Tezkiretü’l – Hattatin (Hattatlar Tezkiresi); Tezkiretü’l – Evliya (Evliyalar Tezkiresi). Ayrıca, "hadika" ve "sefine" adı verilmiş yapıtlar da tezkire niteliği taşır. Tezkirelerde, kişilerin yaşam öyküleri kısaca anlatıldıktan sonra, resmi görevleri ve kazandıkları aşamalar/makamlar belirtilir ve şiirlerinden örnekler verilir.
Kültür ve Sanat
Selimpaşa'nın eski adı nedir?
Saray görevlisi hadım ne demek?
Seğmen ne anlama gelir?
Sokak Nöbetiçileri'nde en güçlü karakter kim?
Sivas Kongresi'nden sonra hangi cemiyet kuruldu?
Sanatı ilk değiştiren akım nedir?
Selahaddin Eyyubi kaç yıl yaşamıştır?
Sevdanın Rengi şarkısı ne anlatıyor?
Sivas saz ustaları kimlerdir?
Selçuk Bayraktar kaç evlilik yaptı?