"Sokaktayım" şiirinin ölçüsü 14'lü hece ölçüsü dür
11'li hece ölçüsü, genellikle koşma nazım biçiminde kullanılır. Ayrıca, 11'li hece ölçüsüyle yazılan şiir türleri arasında destan ve semai de bulunur. 11'li hece ölçüsü, Türk halk şiirinde yaygın olarak tercih edilir.
Uyak ölçüsü, şiirde dize sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğini ifade eder. Uyak türleri: Yarım uyak: Dize sonlarında tek ses benzerliğine dayanır. Tam uyak: Dize sonlarında iki ses benzerliğidir. Zengin uyak: Dize sonlarında üç veya daha fazla ses benzerliğidir. Cinaslı uyak: Anlamları ayrı, yazılış ve okunuşları aynı kelime veya kelime gruplarının tekrarıyla oluşur. Uyak düzeni (kafiye şeması), dizelerin son seslerindeki düzene göre düz, çapraz, sarma gibi çeşitlere ayrılır.
Hece ölçüsü, şiirin her dizesindeki hece sayısının eşit olmasına dayanan bir vezindir. Hece ölçüsünün iki temel özelliği vardır: 1. Hece sayısı: Hece ölçüsüyle yazılmış bir şiirin bütün mısralarında eşit sayıda hece bulunur ve bu, o şiirin kalıbı anlamına gelir. 2. Durak: Ahenk sağlamak amacıyla dizeler okunurken belli yerlerden ayrılır ve bu ayrım yerlerine durak denir. Türk şiirinde en çok kullanılan hece ölçüsü kalıpları: 7’li; 8’li; 11’li; 14’lü.
Serbest ölçü, hece, aruz gibi herhangi bir ölçüye bağlı kalınmayan ölçüdür. Ölçüsüz şiir ise serbest şiir olarak adlandırılır. Serbest şiir, Türk edebiyatına Servet-i Fünun döneminde Batı edebiyatından alınarak yeni Türk şiirine uygulanmış bir biçimdir: 1. Ölçülü ve uyaklı “serbest müstezat” biçimi. 2. Ölçüsüz ama uyaklı serbest şiir. 3. Ölçüsüz ve uyaksız serbest şiir. Serbest şiir, Cumhuriyetten sonra gelişmiştir.
En güzel 7'li hece ölçüsü şiirlerinden bazıları şunlardır: 1. "Sen Gözlerimde Bir Renk" - Enis Behiç Koryürek: > "Sen gözlerimde bir renk, > Kulaklarımda bir ses, > Ve içimde bir nefes, > Olarak kalacaksın". 2. "Anlatamıyorum" - Orhan Veli Kanık (serbest ölçü, 7'li hece ölçüsüne yakın). 3. "Maniler"de sıkça 7'li hece ölçüsü kullanılır. Örneğin: > "Yorgun mehtabın suda > Kaynaşan böcekleri > Gümüşten ve elmastan > Koyda dalgacıkların".
Şiirde en çok kullanılan ölçü, hece ölçüsüdür. Türk edebiyatında hece ölçüsü, milli ölçü olarak kabul edilir. Türk edebiyatında en çok kullanılan hece ölçüleri 7'li, 8'li ve 11'li hece ölçüleridir.
7'li hece ölçüsü ile yazılmış şiirlere bazı örnekler: Bu dağı aşam dedim: >Bu dağı aşam dedim Aşam dolaşam dedim Bir hayırsız yâr için Herkese paşam dedim. Giderim: >Giderim / yolum yaya 3+4=7’li hece ölçüsü. Cemâlin benzer aya: >Cemâlin / benzer aya Eridim / hayal oldum Günleri / saya saya. Dokuz ay koynunda gezdirdi beni: >Dokuz ay koynunda gezdirdi beni Ne cefalar çekti ne etti Anam Acı tatlı zahmetime katlandı Uçurdu yuvadan yürüttü Anam. 7'li hece ölçüsü ile yazılmış daha fazla şiir örneği için derskonum.com sitesi ziyaret edilebilir.
Kültür ve Sanat
Sancaktar kime denir?
Seda Türkmen nasıl ünlü oldu?
Saz çalmak için hangi nota bilgisi gerekir?
Sezen Aksu'nun küçüğüm şarkısı ne anlatıyor?
Siirtli sanatçı kim?
Sokak Nöbetçileri karakterleri kim?
Sevgililer Günü Türkiye'ye ne zaman geldi?
Seyahatnâme neden önemli?
Sevemedim Kara Gözlüm sözleri kime ait?
Sevgiliye serenat yapmak ne demek?
Seni seviyorum şiiri kime ait?
Sarıkamış donarak ölen askerler nerede yatıyor?
Sazda hangi nota nerede?
Serkan Keskin hangi video ile ünlü oldu?
Soluk Yeşil hangi renklerden oluşur?
Scooby-Doo hangi animasyon türü?
Satrap ve vali aynı mı?
Saz sesi insana ne hissettirir?
Sistin Şapeli'nde neden çıplak figürler var?
Serdar Yapma nolursun kime yazıldı?
Samba Adidas ne işe yarar?
Somut Olmayan Kültürel Miras kaça ayrılır?
Sasuke hangi ülkenin vatandaşı?
Serhat tutumluer kaç evlilik yaptı?
Simpsonlar neyi önceden biliyor?
Scooby Doo'nun karavanı hangi marka?
Sikke çeşitleri nelerdir?
Scoooby-Doo'nun en iyi arkadaşı kim?
Seda Bakan'ın eşi Ali Erel ne iş yapıyor?
Sefaköy ne zaman kuruldu?
Sarı ve beyaz renk neyi temsil eder?
Sanat şiiri hangi akıma aittir ve söz sanatları nelerdir?
Senfoni ve senfonik müzik aynı mı?
Son Osmanlı şehzadesi Ertuğrul Osman neden sürgün edildi?
Silüet yan görünüm ne demek?
Selçuklu bayrağı neden çift başlı kartal?
Servi ve hıraman kime ait?
Saz semai nedir?
Sezai karakoç kar şiiri hangi akıma aittir?
Saudadenin hikayesi nedir?