TBK'nın nispi emrediciliği , aksi işçi lehine kararlaştırılabilen hükümlerini ifade eder
Nispi emredici hükümler, iş mevzuatında işçi hakları için bir alt sınır belirler. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle bu sınırın üstüne çıkılabilir, ancak altına inilemez
Örneğin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14/2 maddesi uyarınca, tarafların hafta, ay, yıl gibi zaman dilimlerinde işçinin ne kadar süreyle çalışacağını belirlememeleri durumunda, haftalık çalışma süresi 20 saat olarak kararlaştırılmış sayılır
Ayrıca, Türk Borçlar Kanunu'nun. maddesinde yer alan rekabet yasağı sözleşmeleri de nispi emredici normlar arasında değerlendirilir. Bu tür sözleşmeler ancak zaman, konu ve yer sınırlamaları dâhilinde geçerli olabilir
Emredici hukuk kurallarının kaynakları şunlardır: Yasa. Genel ahlak ve adap. Kamu yararı. Hukukun genel ilkeleri. Emredici kuralların tespitinde belirli bir ölçüt bulunmamaktadır.
Emredicilik ve tamamlayıcılık farklı kavramlardır: 1. Emredicilik: Hukuk normlarının sınıflandırılmasında kullanılan bir terimdir ve tarafların iradesi ile değiştirilemeyecek, uyulması zorunlu olan kuralları ifade eder. 2. Tamamlayıcılık: İki veya daha fazla malın/hizmetin birlikte kullanılması durumunu ifade eder.
Emredici anlatım, emir, öneri, telkin anlamı taşıyan ifadelerin yer aldığı anlatım biçimidir. Emredici anlatımın bazı özellikleri: Öğretici ve açıklayıcı yönleri vardır. Cümlelerde fiiller hakimdir. Geniş zamanlı çekimler ve bildirme eki kullanılabilir. Genellikle "sen" ve "siz" zamirleri kullanılır. Sosyal yaşamın düzenlenmesinde kullanılır. Emredici anlatıma örnek olarak şunlar verilebilir: trafik kuralları; bazı eşyaların kullanma kılavuzları; ilaçların kullanma kılavuzları; didaktik (öğretici) şiirler; siyasi nutuklar; propaganda amaçlı söylemler; vasiyetname, siyasetname gibi metinler.
Kira sözleşmesinde nispi ve mutlak emredici hükümler şu şekilde açıklanabilir: Mutlak Emredici Hükümler: Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin teslim borcu. Kiracıya ek ödeme yükümlülüğü getiren hükümler. Nispi Emredici Hükümler: Kira bedeli artışı. Kiracı aleyhine değişiklik yapılamaması.
Emredici işaretler, uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaretlerdir. Temel nitelikleri: Daire biçimindedir. Mavi zemin üzerine beyaz piktogram bulunur. Bazı emredici işaret örnekleri: Gözlük kullan; Baret tak; Eldiven giy; Maske kullan; İş ayakkabısı giy; Koruyucu elbise giy; Yüz siperi kullan; Emniyet kemeri kullan.
Mutlak ve nispi emredicilik, iş hukukunda yer alan iki tür emredici hukuk kuralıdır. Mutlak emredici hükümler, taraf iradeleriyle aksi kararlaştırılamayan, işçi lehine bile değiştirilemeyen hükümlerdir. Nispi emredici hükümler, aksi ancak işçi lehine olmak koşuluyla kararlaştırılabilen hükümlerdir. Emredici hukuk kuralları, toplumsal ve doğrudan şahısların menfaatlerini korumak amacıyla herkes tarafından uyulması gereken hukuk kurallarıdır.
Nispi haklar, sadece belirli kişilere karşı ileri sürülebilen haklardır. Bazı nispi hak örnekleri: Alacak hakkı. Eşlerin birbirine karşı olan sadakat ve yardım yükümlülükleri. Boşandıktan sonra kadının yoksulluk ve iştirak nafakası talep hakkı. Kira sözleşmesinden doğan haklar. Nispi haklar, tapu siciline şerh ettirilerek herkese karşı ileri sürülebilir hale getirilebilir.
Hukuk
Tekalifi Milliye emirleri hangi kurum tarafından uygulandı?
TCK 86 3-a şikayetten vazgeçilirse ne olur?
Temyiz için istinaf şart mı?
Teminat hangi hallerde istenir?
TCK'nın 86 ve 87 maddeleri nelerdir?
Tebligat cumartesi günü gelirse ne olur?
Temayüle kimler katılabilir?
TBMM'de acil toplantı ne zaman?
TCK ne demek?
Tensip Zaptı Hazırlandı duruşma günü verilmedi ne demek?
Tehlikeli ve acil durum nedir?
TCK'nın 43 ve 44 maddeleri arasındaki fark nedir?
TCK md 86 ve 87 ile TCK md 85 arasındaki fark nedir?
Tefhim ve tebliğ tarihi nasıl hesaplanır?
Tebliğ ve bila tebliğ arasındaki fark nedir?
TCK'nın 107 ve 106 maddeleri birlikte değerlendirilir mi?
Topçu taburlar hangi birliklere bağlıdır?
Temel hukuk PDF nereden indirilir?
TBK'nın nispi emrediciliği nedir?
Tevzi evrakı ne zaman hazırlanır?
Tebligat Kanunu 35 nedir?
TCK 86 2 maddesi nedir?
Taşınmaz numarası ile tapu aynı mı?
Temyiz harcı 20.000 TL'yi geçerse ne olur?
TBMM komisyonları ne iş yapar?
Tekâlif Milliye Kanunu'nun en ağır maddesi nedir?
Temerrüd ihtarı ne demek?
Tespit davası nedir ve nasıl açılır?
TCK 158 ve 168 birlikte uygulanır mı?
Telif hakkı sembolü ® mi © mi?
Temerrüdün şartları nelerdir?
Taşınmaz mal kavramına ne denir?
Tek taraflı boşanma davasında karşı taraf itiraz ederse ne olur?
TCK 285 nedir?
Temyiz dilekçesinde hangi hususlar olmalı?
TCK madde 106 nitelikli haller nelerdir?
TC kimlik numarası ile Türk vatandaşlığı sorgulama nasıl yapılır?
Tedbir kararı olan araç satılabilir mi?
Tevkili vekalet tapu müdürlüğünde geçerli mi?
TNB ve SMMM aynı mı?