Temerrüt faizi, anaparayı geçebilir , ancak bu durum belirli yasal sınırlamalara tabidir
Türk Borçlar Kanunu'na göre, sözleşmede faiz oranı belirlenmişse, bu oran yıllık yasal faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz. Ayrıca, ticari işlerde temerrüt faizi oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranından en az yüzde sekiz fazla olmalıdır
Bu nedenle, faiz oranlarının aşırı yüksek olması durumunda, mahkemeler tarafından faizin düşürülmesi mümkündür
Kanuni faizden daha yüksek temerrüt faizi hesaplamak için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen referans faiz oranına %8 eklemek gerekmektedir. Formül: (Ana Borç Tutarı x Gün Sayısı x (Referans Faiz + %8)) / 36.000. Örneğin, referans faiz oranı %25 ise: (100.000 x 30 x (25 + %8)) / 36.000 = 2.000 TL temerrüt faizi. Temerrüt faizi hesaplanırken, faiz oranının sözleşmede açıkça belirtilmesi ve aksi belirtilmedikçe Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Türk Ticaret Kanunu'ndaki (TTK) oranların esas alınması gerekmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre temerrüt faizi, borçlunun ifası mümkün ve muaccel olan bir borcu zamanında ifa etmemesi ve temerrüde düşmesi halinde talep edilebilen bir faiz çeşididir. Temerrüt faizinin bazı özellikleri: Kanunilik: Temerrüt faizi, doğrudan kanuni düzenlemeler ile ortaya çıkar. Koşulları: Borçlunun temerrüde düşmesi ve alacaklının ihtarı gereklidir. Hesaplama: Sözleşmede aksi belirtilmediği sürece, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Miktar: Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, belirlenen yıllık faiz oranının %100 fazlasını aşamaz. Fonksiyonu: Alacaklının muhtemel zararlarını gidermeyi amaçlar.
Alacaklı temerrüdünde faiz, borçlunun temerrüde düştüğü andan itibaren işlemeye başlar. Temerrüt faizinin başlangıç tarihi şu durumlara göre belirlenir: Vade varsa: Vade tarihi temerrüt başlangıcıdır. Vade yoksa: Alacaklı, borçluyu ihtarname ile temerrüde düşürmelidir. Fatura varsa: Ticari işlerde faturanın tebliğinden 30 gün sonra temerrüt başlar. Faiz oranı sözleşmede açıkça belirtilmelidir; aksi belirtilmedikçe Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'ndaki oranlar esas alınır.
Faiz ve anapara geri ödemesi, kredi geri ödeme planı doğrultusunda yapılır. Geri ödeme planı genellikle şu adımları içerir: 1. Aylık taksit tutarının hesaplanması. 2. İlk ayın ödeme tutarının belirlenmesi. 3. Faiz ve vergi ödemelerinin yapılması. 4. Anapara, faiz ve vergi rakamlarının toplamı. 5. Aylık anapara tutarının toplam bakiyeden çıkarılması. Zaman içinde ödemelerin anaparaya aktarılan kısmı artar, faiz ve vergilerin tutarlarında ise azalma gerçekleşir. Kredi geri ödeme planı, kredi hesaplama araçları kullanılarak da oluşturulabilir.
Borçlu temerrüdü, borçlunun belirlenen süre içinde veya uygun bir şekilde borcunu yerine getirmemesi durumudur. Borçlu temerrüdünün sonuçları: Gecikme tazminatı ve faiz: Alacaklı, borcun geç ifası nedeniyle gecikme tazminatı ve temerrüt faizi talep edebilir. Sözleşmeden dönme: Alacaklı, sözleşmeden dönerek menfi zararının tazminini talep edebilir. İfadan vazgeçme: Alacaklı, ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteyebilir. Alacaklı temerrüdünün sonuçları: Tevdi hakkı: Borçlu, zarar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Satma hakkı: Tevdi mümkün değilse, borçlu malı satıp satış bedelini tevdi edebilir. Dönme hakkı: Edim bir şeyin teslimini gerektirmiyorsa, borçlu sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.
Kanuni faiz ve temerrüt faizi, adi işlerde bileşik faiz (mürekkep faiz) olarak uygulanamaz. Türk Borçlar Kanunu'nun 388/3 maddesi ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 3. maddesi uyarınca, anaparaya işleyen faizin anaparaya eklenerek tekrar faiz yürütülmesi yasaktır. Ancak, ticari işlerde bazı istisnalar vardır: Üç aydan aşağı olmamak üzere cari hesap sözleşmelerinde; Taraflar tacir ise, her iki taraf bakımından ticari iş niteliğini haiz olan ödünç sözleşmelerinde; Kambiyo senetlerinde müracaat hakkının kullanılması sebebiyle ödeme yapan müracaat borçlusunun, kendinden önce gelen kişilere rücu ederken ödediği faizlere tekrar faiz isteyebildiği durumlarda bileşik faiz uygulanabilir.
Anaparaya faiz tahsilatı, basit faiz olarak adlandırılır ve sadece belirlenen vade sonunda anapara üzerinden faiz hesaplanması anlamına gelir. Basit faiz hesaplaması şu formülle yapılır: Faiz = Anapara x Faiz Oranı x Vade. Örneğin, yıllık %5 basit faiz oranıyla 1.000 TL kredi alındığında, kredinin ömrü boyunca toplam 50 TL faiz ödenir (1.000 TL x %5). Bileşik faiz ise, elde edilen faizin anaparaya eklenerek yeni faiz hesaplamasına dahil edilmesi ve böylece faize faiz işlenmesi durumudur. Türkiye'deki yasal mevzuatlara göre, bileşik faiz hesaplanması birkaç istisna dışında yasaktır.
Hukuk
Temerrüd faizi anaparayı geçebilir mi?
Tebligat Kanunu'na göre yabancı tebligat nasıl yapılır?
Terhis belgesi olmadan uzman çavuş olunur mu?
Tensip zaptı hazırlandıktan sonra ne yapılır?
TKGM'den alınan belgeler nereden alınır?
Tespit raporu kesinleşir mi?
Tensip zaptı hazırlandı ne demek?
Teminat ve güvence bedeli aynı şey mi?
TCK 245 nedir?
Tebligat ne anlama gelir?
TCK madde 143 ve 144 ile 142 arasındaki fark nedir?
TCK'nın 135 ve 140 maddeleri nelerdir?
TMK 166 3 fıkra hangi hallerde uygulanır?
Ticaret hukuku için hangi kitap seti?
TCK kişilik hakları nelerdir?
Temlik ne demek?
Telefon görüşmeleri neden kayıt altına alınır?
Terörizmle mücadele eğitim ve tatbikat merkezi komutanlığı ne iş yapar?..
Temayül yoklaması toplumsal temayülü belirlemek için mi yapılır?
TCK 151/1 nedir?
Teslim tesellüm belgesi yerine teslim alındı yazılabilir mi?
Toplum destekli polis ne iş yapar?
TMK 188 eşlerin temsil yetkisi nedir?
Tekâlif Milliye emirlerinin uygulanmasıyla ne amaçlanmıştır?
Tensip Zaptından sonra ceza davası açılır mı?
Tedbir ve yoksulluk nafakası arasındaki fark nedir?
Torpil yapan kişiye ne denir?
Tensipe cevap verilmezse ne olur?
Taşınmaz ilanı yetki belgesi nereden alınır?
TCK 43 maddesi nedir?
Tehiri icra kararı sonrası kesin kararın sonuçları nelerdir?
TCK'nın 179 maddesi hangi suçlara girer?
TCK 142/2-b kaç yıl ceza alır?
TDUB meslek kuralları nelerdir?
TC idari teşkilat şeması nedir?
TBMM hangi antlaşma ile ilk kez uluslararası bir başarı elde etti?
Tescil belgesi örnekleri nelerdir?
TCK madde 223 cezası paraya çevrilir mi?
TCK madde 125 nitelikli haller nelerdir?
TCK'nın 58 ve 59 maddeleri ne zaman uygulanır?