Stok dönüş süresi , diğer adıyla stok devir hızı, aşağıdaki formülle hesaplanır:
Stok Devir Hızı = Satılan Malların Maliyeti (SMM) / Ortalama Stok
Ortalama Stok = (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) / 2
Örneğin, bir işletmenin 2023 yılı için şu verilere sahip olduğunu varsayalım:
Hesaplama şu şekilde yapılır:
Bu sonuca göre işletme, stoklarını yıl içinde yaklaşık 5,71 kez yenilemiştir
Stok devir hızı hesaplamaları, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre ve ürün türlerine göre değişiklik gösterebilir
Stok devir hızının yüksek olması, genellikle bir şirketin ürünlerini hızlı bir şekilde sattığını ve stok maliyetlerini minimumda tuttuğunu gösterir. Yüksek stok devir hızının bazı olumlu etkileri: Nakit akışının iyileşmesi. Depolama maliyetlerinin azalması. Müşteri taleplerinin hızlı karşılanması. Operasyonel esnekliğin artması. Ancak, çok yüksek stok devir hızı bazı sorunlara yol açabilir: Stok tükenme riski. Müşteri taleplerini karşılayamama. Tahmin hataları. Tedarik zincirinde aksamalar. Stok devir hızının yorumlanması, sektörün ve işletmenin diğer dinamiklerinin dikkate alınması gereken bir süreçtir.
Stok planı, işletmelerin ürün veya ham madde gibi varlıklarını doğru zamanda, doğru miktarda ve en düşük maliyetle temin etme ve bulundurma sürecini ifade eder. Stok planının temel amaçları: Doğru miktarda malzemeyi, doğru zamanda bulundurmak. Minimum maliyetle, maksimum verimlilik yakalamak. Stok planı hazırlanırken dikkate alınması gereken bazı unsurlar: Stok kaleminin kaynağı. Talep özellikleri. Stok edinme özellikleri. Stok planı, her stok kalemi için ayrı olarak hazırlanır.
Stokların nasıl hesaplanacağı, kullanılan stok maliyet hesaplama yöntemine bağlıdır. En yaygın kullanılan yöntemler şunlardır: FIFO (İlk Giren, İlk Çıkar). LIFO (Son Giren, İlk Çıkar). Ağırlıklı Ortalama. Standart Maliyet. Perakende Yöntemi. Stok maliyeti hesaplamaları, satın alma maliyeti, depolama maliyeti, stok tutma maliyeti ve sipariş verme/taşıma maliyeti gibi unsurları içerir. Stok hesaplama yöntemleri, işletmenin ihtiyaçlarına ve stok yapısına göre seçilmelidir.
Stok devir hızı ve ortalama stok hesaplama şu şekilde yapılır: 1. Stok Devir Hızı: - Formül: Stok Devir Hızı = Satılan Malların Maliyeti (SMM) / Ortalama Stok. - Ortalama Stok: (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) / 2 formülüyle hesaplanır. 2. Örnek Hesaplama: - Satılan Malların Maliyeti: 2.000.000 TL - Dönem Başı Stok: 300.000 TL - Dönem Sonu Stok: 400.000 TL - Ortalama Stok: (300.000 + 400.000) / 2 = 350.000 TL - Stok Devir Hızı: 2.000.000 / 350.000 ≈ 5,71 Ortalama Stokta Kalma Süresi: - Formül: Ortalama Stokta Kalma Süresi = 360 / Stok Devir Hızı. - Örnek: Stok Devir Hızı 5,71 ise, Ortalama Stokta Kalma Süresi: 360 / 5,71 ≈ 63 gün Bu hesaplamalar, işletmenin stoklarını ne kadar hızlı yenilediğini ve stokta kalma süresini gösterir.
Stok devir hızı ve stok bağımlılık oranı arasındaki ilişki şu şekilde açıklanabilir: Stok devir hızı, işletmenin stoklarını bir yıl içinde kaç kez paraya dönüştürdüğünü gösterir. Stok bağımlılık oranı ise, işletmenin kısa vadeli borçlarını ödeyebilmek için stoklarının yüzde kaçının satılması gerektiğini belirtir. Dolayısıyla, stok bağımlılık oranı, stok devir hızının düşük olduğu durumlarda anlamlı hale gelir. Stok bağımlılık oranının yüksek olması, işletmenin stoklara olan bağımlılığının yüksek olduğunu ifade eder.
En iyi stok takip yöntemi, işletmenin ihtiyaçlarına ve sektörel koşullarına göre değişiklik gösterebilir. İşte bazı popüler stok takip yöntemleri: Sürekli Stok Kontrol Sistemi: Büyük ve hızlı dönen stoklara sahip işletmeler için idealdir. Gerçek zamanlı veri analizi ve raporlama imkanı sunar. Periyodik Stok Kontrol Sistemi: Belirli aralıklarla (haftalık, aylık veya üç aylık) stok sayımları yapılır. ABC Analizi: Ürünleri A, B ve C gruplarına ayırarak stok yönetimini kolaylaştırır. FIFO (First In, First Out): Ürünlerin ilk giren ilk çıkar prensibine göre yönetilmesini sağlar, stokların eskimesini ve bozulmasını önler. Dijital Stok Takibi: Barkod sistemleri, RFID teknolojisi ve stok yönetimi yazılımları gibi yöntemlerle stok takibi yapılır. Stok takip yöntemi seçerken, veri doğruluğu, zaman ve maliyet tasarrufu gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.
İdeal stok devir hızı, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre, ürün çeşitliliğine ve pazarlama stratejilerine bağlı olarak değişir. Genel olarak 4 ile 6 arasında bir stok devir hızı, stok yenileme oranıyla satışların dengeli olduğunu gösterir. Hızlı tüketim malları sektöründe stok devir hızı genellikle yüksektir (60-75 gün). Dayanıklı tüketim malları sektöründe ise stok devir hızı daha düşük olabilir (120-135 gün). Stok devir hızının sektör ortalamasının üzerinde olması, stokların hızlıca tükendiğini ve işletmenin daha etkili çalıştığını gösterir.
Ekonomi
Stok emniyet stoku ne zaman verilir?
Serbest meslek sahibi vergi öder mi?
Sosyeti pazarı ne zaman kuruldu?
Stuttgart neden önemli?
Serdal Adalı hangi şirketlerle anlaştı?
SGK asgari işçilik denetimi nasıl yapılır?
SGK uygulaması ile neler yapılabilir?
SGK raporlu maaş ödemesi ne zaman yapılır?
SED ve sosyoekonomik statü aynı mı?
Sayısal Lotonun büyük ikramiyesi saat kaçta açıklanır?
SGK aktif ve pasif ne demek?
Short squeeze neden olur?
Stop loss ve stop limit aynı şey mi?
Suprim oranı nasıl hesaplanır?
Stopaj ne demek?
Sayıştayın en zor sınavı hangisi?
Serbest meslek çalışanları hangi faturayı keser?
Setcard bakiye sorgulama nasıl yapılır?
Smmma kimler başvurabilir?
Shopier ile yurtdışına satış yapılır mı?
SSK ve Bağ-Kur emekli zammı aynı mı?
Slaytta durum analizi nasıl yapılır?
SGK prim geri alma nasıl yapılır?
Sbm'den alınan teklif kesin mi?
SGDP ve 4a sigorta kolu nedir?
Site yönetimlerinde bağımsız denetim nasıl yapılır?
SGK müdürlükleri ne iş yapar?
Sermaye pay oranı nasıl hesaplanır?
Sermaye artırımından kimler faydalanır?
SEC ile SPK aynı mı?
SPL ve SPK lisansı aynı mı?
Stok Devir Hızı yüksek olursa ne olur?
SEKA neden özelleştirildi?
Sayısal loto 6 bilen ne kadar alır 23 aralık?
Sendika kesintisi ne zaman geri yatar?
Sigorta markaları nasıl belirlenir?
Sektör kodları nasıl bulunur?
SSK GSS borç faizi nasıl hesaplanır?
Sepette indirim nasıl hesaplanır?
SEGE'nin açılımı nedir?