2025 yılı itibarıyla engelli istihdamı ile ilgili torba yasa kapsamında yapılan bazı düzenlemeler şunlardır:
Bu düzenlemeler, engelli bireylerin istihdam süreçlerini ve emeklilik haklarını doğrudan etkilemektedir. Güncel bilgiler için resmi kaynakların takip edilmesi önerilir.
SGK engelli teşviki, özel sektör işverenlerinin engelli işçi istihdamını teşvik etmek amacıyla, engelli işçinin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazine tarafından karşılanması olarak tanımlanabilir. 2025 yılı itibarıyla engelli işçi çalıştıran işverenler için bazı teşvikler: Aylık 4.095,87 TL prim teşviki. Yıllık 49.150,44 TL’ye kadar teşvik. Teşvikten yararlanma şartları: Engelli sigortalı çalıştırılması. Aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresinde verilmesi. Primlerin ödenmiş olması. Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi, 2008/77 sayılı Genelge.
Kamu kurumlarında engelli işçi tayini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesi ve ilgili yönetmeliklere göre yapılır. Tayin süreci: 1. Belge sunumu: Memur, sağlık raporu veya diğer gerekçelerini belgeleyen resmi evraklarla kurumuna başvuruda bulunur. 2. Kurum değerlendirmesi: İlgili kurum, talebi değerlendirir. 3. Atama: Talep uygun görülürse, memurun tayin işlemi gerçekleştirilir. Yasal haklar: Engelli memurlar, bir defadan fazla olmamak üzere engellilik durumlarına bağlı olarak yer değiştirme hakkına sahiptir. Tayin talebinin reddedilmesi durumunda, idari yargıya başvurularak kararın iptali talep edilebilir. Emsal kararlar: Yargıtay 5. Dairesi'nin 2018/205 kararı, engelli bir memurun sağlık durumu nedeniyle tayin talebinin haklı olduğunu belirtir. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2020/315 kararı, engelli bir memurun görev yerindeki fiziki koşulların uygun olmaması nedeniyle tayin isteyebileceğini vurgular. Engelli işçilerin durumu: 696 sayılı KHK ile kadroya alınan engelli işçiler, mevzuat gereği nakil veya tayin hakkına sahip değildir.
2025 yılı için torba yasada engellilere yönelik bazı düzenlemeler şunlardır: Korumalı iş yerleri: Engelli istihdamını artırmak amacıyla korumalı iş yerleri öngörülüyor ve bu iş yerlerinde çalışan engellilere yönelik teşvikler getiriliyor. Erken emeklilik: 1 Ekim 2008 öncesi sigortalı olarak çalışmaya başlayan engelli bireyler için emeklilik koşulları, 2008 sonrası sigortalılarla eşitleniyor. Gelir vergisi indirimi: %40 ve üzeri engelli tüm çalışanlar gelir vergisi indiriminden yararlanabilecek. Konutta düzenleme: Engellilerin konutlarında ve apartmanlarında yönetmelik gereği gerekli düzenlemeler yaptırılabilecek. ÖTV indirimi: Tekerlekli sandalye veya sedye kullanımı zorunlu olan engelliler için yüksek tavanlı araçlar için ÖTV indirimi yapılacak. Ayrıca, engellilerin eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla özel olarak üretilmiş araç, gereç ve özel bilgisayar programları Katma Değer Vergisinden istisna edilmiştir.
Engelli Memur Yönetmeliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesine dayanılarak hazırlanan ve engelli bireylerin devlet memuru olarak istihdamına ilişkin usul ve esasları düzenleyen bir yönetmeliktir. Yönetmeliğin bazı önemli maddeleri: - Kapsam: 5018 sayılı kanunun ekinde yer alan kurumlar, il özel idareleri, belediyeler ve diğer kamu kuruluşlarını kapsar. - İstihdam: Engelli memurların istihdam edileceği birimler, engellilerin engel durumları dikkate alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşunca belirlenir. - Kadro Bildirimi: Kamu kurum ve kuruluşları, bir sonraki yıl için engelli memur alımı yapacakları münhal kadrolarını elektronik ortamda Başkanlığa bildirir. - Yerleştirme Yöntemleri: Engelli adayların memur kadrolarına yerleştirilmeleri, EKPSS sonucu veya kura yöntemiyle yapılır. - Atama Şartları: Adaylarda, yerleştirme işlemine son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı kanunun 48. maddesinde yer alan genel ve özel şartlar aranır.
Engelli memurlar, mesleklerine, beden ve ruhsal durumlarına uygun işlerde çalıştırılmalıdır. Engelli memurların çalışabileceği bazı işler şunlardır: Büro personeli: Raporlama, arşivleme ve veri hazırlama gibi görevler. Gişe elemanı: Belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri veya özel nitelikli firmalarda. Çağrı merkezi yetkilisi veya danışmanı: Müşteri hizmetleri birimi. Destek personel veya uzmanı: Özellikle yazılım ve bilgisayar alanında yetişmiş kişiler için. Muhasebecilik: Temel muhasebe kavramlarına aşina olan ve muhasebe yazılımlarını kullanmayı öğrenebilen kişiler için. Ayrıca, engelli memurların istihdamı, Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS) ile de mümkün olmaktadır.
Engelli işçilerin çalışabileceği oran, işverenin engelli sağlık kurulu raporunu dikkate alarak belirleyeceği pozisyonlara bağlıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre, özel sektörde 50 veya daha fazla işçi çalıştıran işverenler, toplam çalışan sayısının en az %3'ü oranında engelli işçi istihdam etmek zorundadır. Engelli çalışanların haftalık çalışma süresi genellikle genel çalışanlarla aynıdır, ancak bireyin sağlık durumu, raporla belgelenmiş özel ihtiyaçları veya engel türü göz önünde bulundurularak bu süre daha az olacak şekilde düzenlenebilir.
Engelli istihdamı teşviki, sürekli olarak verilmektedir. Bu teşvik, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi ve 2008/77 sayılı genelge kapsamında, özel sektör işverenlerinin engelli sigortalı çalıştırması durumunda, sigorta primi işveren hisselerinin tamamının Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanması şeklinde uygulanır. Dolayısıyla, belirli bir ay sınırlaması olmaksızın, engelli sigortalı çalıştırıldığı sürece bu teşvikten yararlanılabilir.
Hukuk
Torba yasa ile engelli istihdamı nasıl olacak?
Temlik sözleşmesi ne işe yarar?
Temyiz ve istinaf kesinlik sınırı hangi tarihe göre belirlenir?
Tkgm lihkab nedir?
TEM polisleri kaç yıl görev yapar?
TOKİ ilk evim arsa müşterek parsel ne demek?
TCK 223/1 şikayete tabi mi?
TCK madde 133 ve 132 nedir?
Teamül hukuku ile medeni hukuk arasındaki fark nedir?
Teğmen sınıfları nelerdir?
Tekerrür halinde zabıta ne yapar?
TCK 105 cinsel taciz suçu nedir?
Teyze ve amca oğlu kaçıncı dereceden kan hısmıdır?
Tedbir nafakasına devam kararı ne zaman kalkar?
Tedbir kararı varken haciz yapılabilir mi?
Telif hakkı ihlali cezası nedir?
Tehiri icra mehil vesikası nedir?
TCK'da fikri içtima nedir?
TC kimlik kartı arka yüzü nasıl kullanılır?
Tenzili rütbe ne demek?
THY pilotları 60 yaşında emekli olabilir mi?
TBK'nın 351 ve 352 maddeleri nelerdir?
Taşınır istek belgesi ile giriş yapılır mı?
Temellük hakkı ne anlama gelir?
Tekzip yazısı nasıl gönderilir?
TCK 221 ve 231 birlikte uygulanır mı?
TCK'nın 138 ve 139 maddeleri nelerdir?
Tedbir nafakasına hangi hallerde hükmedilir?
TCK madde 79 göçmen kaçakçılığı suçu cezası paraya çevrilir mi?
TCK madde 38 yardım etme nedir?
Tehlikeli iş yapan kişiye ne denir?
Telafi çalışması kaç saat yapılabilir?
Temel haklarımız kaça ayrılır test?
TCK 217/A tehdit suçu nedir?
TCK madde 144 ve 145 nedir?
Tebliğ ve tebellüğ tutanağı kim imzalar?
Telafi çalışmaları hangi durumlarda yapılır?
Tevhit ve ifraz ne demek?
Telefonla tapu randevusu kaç günde gelir?
TBMM kanun teklifi ne zaman yasalaşacak?