Temel haklarımız beş ana kategoriye ayrılır:
Ayrıca, çocuk hakları ve kadın hakları gibi özel kategoriler de bulunmaktadır
Anayasa hukukunda üç ana başlık altında sınıflandırılan temel haklar bulunmaktadır: 1. Negatif statü hakları (kişisel haklar ve ödevler). 2. Pozitif statü hakları (sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler). 3. Aktif statü hakları (siyasi haklar ve ödevler). Bu sınıflandırmaya göre, Anayasa'da yer alan temel hak sayısının üç ana başlık ve alt başlıklar dikkate alındığında çok sayıda olduğu söylenebilir. Negatif statü hakları kapsamında, yaşama hakkı, kişi hürriyeti ve güvenliği, özel hayatın gizliliği gibi haklar bulunmaktadır. Pozitif statü hakları arasında eğitim hakkı, çalışma ve sosyal güvenlik hakkı, sağlık hakkı yer almaktadır. Aktif statü hakları ise seçme ve seçilme hakkı, siyasi faaliyetlerde bulunma hakkı, kamu hizmetine girme hakkını içermektedir.
Dört temel hak şunlardır: 1. Yaşama Hakkı: Her bireyin yaşama hakkı vardır ve bu hak devlet tarafından korunur. 2. Sağlık Hakkı: Kişinin tıbbi ihtiyaçlarının devlet tarafından karşılanması hakkıdır. 3. Eğitim Hakkı: Herkesin ücretsiz eğitim görme hakkıdır. 4. Özel Hayatın Gizliliği: Birinin haberi veya izni olmadan, özel hayatına dair bilgilerin paylaşılmaması hakkıdır. Bu haklar, 1982 Anayasası'nın ikinci kısmında düzenlenmiştir.
4. sınıf düzeyinde haklar ve sorumluluklar şu şekilde özetlenebilir: Haklar: Dünyadaki bütün çocukların din, dil, ırk, renk, cinsiyet ayrımı yapılmaksızın eşit hakları vardır. 20 Kasım 1989’da Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edilerek çocuk hakları güvence altına alınmıştır. Sorumluluklar: Bireye karşı sorumluluklar: Kişinin kendisine, ailesine ve çevresine karşı sorumlulukları vardır. Allah’a karşı sorumluluklar: Allah’a karşı inanç ve ibadet alanlarında sorumlulukları vardır. Topluma karşı sorumluluklar: Söz ve davranışlarda doğru olmak, yardımlaşmak, büyükleri saymak, küçükleri sevmek, komşuları ve akrabaları gözetmek gibi sorumlulukları vardır. Okuldaki sorumluluklar: Okul kurallarına uymak, derse zamanında gelmek, ödevleri yapmak, okulu ve sınıfı temiz tutmak, öğretmen ve arkadaşlara saygılı davranmak, okul araç gereçlerine zarar vermemek gibi sorumlulukları vardır. Evdeki sorumluluklar: Eve zamanında gelmek, çiçekleri sulamaya ve basit ev işlerine yardım etmek, odasını düzenli tutmak, aile bütçesine uygun davranmak gibi sorumlulukları vardır.
Cumhuriyetten önce ve sonra temel haklar şu şekilde özetlenebilir: Cumhuriyetten Önce: Yaşama Hakkı: Sınırlandırılabilir durumdaydı. Sağlık Hakkı: Belirli bir zümreye özeldi, yaygın değildi. Eğitim Hakkı: Belirli bir zümreye özeldi, yaygın değildi. Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı: Yoktu. Düşünce, Toplantı ve Gösteri Özgürlüğü: Kısıtlıydı. Din ve Vicdan Özgürlüğü: İnançlar konusunda dış müdahale ve zorlama vardı. Özel Hayatın Gizliliği: Yasal güvence altında değildi. Dilekçe Hakkı: Vatandaşlar için mevcut değildi. Konut Dokunulmazlığı: İzinsiz girişler olabiliyordu. Basın Özgürlüğü: Sınırlıydı. Cumhuriyetten Sonra: Yaşama Hakkı: Anayasal güvence altına alındı. Sağlık Hakkı: Tüm vatandaşlar için sağlık hizmetinden yararlanma hakkı tanındı. Eğitim Hakkı: Eşit şartlarda eğitim hakkı sağlandı. Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı: Seçme ve seçilme hakkı verildi. Düşünce, Toplantı ve Gösteri Özgürlüğü: Fikirlerini özgürce dile getirme ve toplanma özgürlüğü sağlandı. Din ve Vicdan Özgürlüğü: İnançlarda serbestlik ve laiklik ilkesi benimsendi. Özel Hayatın Gizliliği: Özel hayatın gizliliği koruma altına alındı. Dilekçe Hakkı: Vatandaşların şikayet ve isteklerini yetkili makamlara iletme hakkı tanındı. Konut Dokunulmazlığı: Konutlara izinsiz girişler yasaklandı. Basın Özgürlüğü: Basın özgürlüğü güvence altına alındı.
Beş temel çocuk hakkı: 1. Yaşama Hakkı: Her çocuğun temel hakkı olup, herkesin ilk görevi bu hakkı korumaktır. 2. Sağlık Hakkı: Çocuklar, ulaşılabilir en yüksek sağlık standartlarından yararlanabilmeli ve gerekli tedavi hizmetlerinden faydalanabilmelidir. 3. Eğitim Hakkı: Çocuklar, eşitlik, erişim ve nitelikli eğitim hakkına sahiptir. 4. Korunma Hakkı: Çocuklar, istismar, kötü muamele, ihmal ve her türlü zarardan korunmalıdır. 5. İfade Özgürlüğü: Çocuklar, düşünce ve duygularını özgürce ifade etme hakkına sahiptir. Bu haklar, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile korunmaktadır.
4. sınıf temel haklar ile ilgili test çözmek için aşağıdaki siteler kullanılabilir: wordwall.net. testlericoz.com. testcoz.online. okultestleri.com.tr. morpakampus.com.
Haklar tablosu, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşıyabilir. İşte bazı örnekler: Temel haklar ve özgürlükler tablosu. Sınırlı ayni haklar tablosu.
Hukuk
TCK 223/1 şikayete tabi mi?
TCK madde 133 ve 132 nedir?
Teamül hukuku ile medeni hukuk arasındaki fark nedir?
Teğmen sınıfları nelerdir?
Tekerrür halinde zabıta ne yapar?
TCK 105 cinsel taciz suçu nedir?
Teyze ve amca oğlu kaçıncı dereceden kan hısmıdır?
Tedbir nafakasına devam kararı ne zaman kalkar?
Tedbir kararı varken haciz yapılabilir mi?
Telif hakkı ihlali cezası nedir?
Tehiri icra mehil vesikası nedir?
TCK'da fikri içtima nedir?
TC kimlik kartı arka yüzü nasıl kullanılır?
Tenzili rütbe ne demek?
THY pilotları 60 yaşında emekli olabilir mi?
TBK'nın 351 ve 352 maddeleri nelerdir?
Taşınır istek belgesi ile giriş yapılır mı?
Temellük hakkı ne anlama gelir?
Temyiz mahkemesi hangi davalara bakar?
Tekzip yazısı nasıl gönderilir?
TCK 221 ve 231 birlikte uygulanır mı?
TCK'nın 138 ve 139 maddeleri nelerdir?
Tedbir nafakasına hangi hallerde hükmedilir?
TCK madde 79 göçmen kaçakçılığı suçu cezası paraya çevrilir mi?
TCK madde 38 yardım etme nedir?
Tehlikeli iş yapan kişiye ne denir?
Telafi çalışması kaç saat yapılabilir?
Temel haklarımız kaça ayrılır test?
TCK 217/A tehdit suçu nedir?
TCK madde 144 ve 145 nedir?
Tebliğ ve tebellüğ tutanağı kim imzalar?
Telafi çalışmaları hangi durumlarda yapılır?
Telefonla tapu randevusu kaç günde gelir?
TBMM kanun teklifi ne zaman yasalaşacak?
TCK 142 2 e kaç yıl ceza alır?
TCK'nın 149 maddesi hangi suçlara uygulanır?
Temlik eden ne demek?
TCK'nın 38 ve 37 maddeleri arasındaki fark nedir?
Tevkifatsız fatura kesilirse ne olur?
TBK 345 ve 346 ile 347 ve 348 arasındaki fark nedir?